तोत्तोचान

आत्ता पर्यंत काही जपानी पुस्तकं वाचून झाल्येत. त्यात "मादोगीवा-नो-तोत्तोचान" चा ही समावेष आहे.
चेतना सरदेशामुख यांनी मराठीत अनुवाद केलेलं "तोत्तोचान" खुप पूर्वी वाचलं होतं. ते आणि मूळ रुपातलं "तोत्तोचान" वाचण्यात मधे बरीच वर्षं पण गेली होती. आणि दोन्ही रूपं आपापल्या परीनी आवडली सुद्धा होती.
मध्यंतरी "मायबोली" वर गप्पांमधे जपानी पुस्तकं जपानी मधून वाचण्याचा अनुभव कसा वाटला, ह्या विषयी चर्चा झाली. आत्ता पर्यंत ह्या दृष्टीनी कधी विचारच केला नव्हता. तेच पुस्तक फक्त दोन वेगवेगळ्या भाषांमधुन वाचलं. जपानी मधून वाचल्यामुळे जपानी शब्द संग्रहात भर पडली, इतकाच विचार त्यामागे होता.
सद्ध्या अवनीला अनुवादित "तोत्तोचान" वाचायला दिलंय. काल त्यातलं "३२ वेळा चावून खा" हे गाणं तिनी वाचायला सुरुवात केली. अनुवादात गाण्याच्या रचनेविषयी, चाली विषयी फारसं काही वर्णन नाहीये. त्यामुळे "तोत्तोचानच्या शाळेत हे गाणं कसं म्हणत असतील?" हा तिला प्रश्न पडला आणि काही केल्या हे मराठी गाणं छानश्या चालीत म्हणता येईना. मग आम्ही मूळ पुस्तकातून ते गाणं शोधलं. मूळ जपानी गाणं आहे,

"योSकू कामे यो
ताबेमोSनो ओ
कामे यो कामे यो कामे यो कामे यो
ताSबेमोनो ओ"
(शब्दश: अर्थ प्रत्येक घास नीट चावुन खा )

ह्या गाण्याला तोत्तोचान च्या मुख्याध्यापकांनी "रोS रोS रोS योअर बोट ..... " ह्या गाण्याची चाल लावली होती.
झालं! हे सांगितल्यावर अवनीला मस्त एक किल्ली बसली. आणि "योSकू कामे यो....ताबेमोSनो ओ" हे तालासुरात सुरु झालं.

तेंव्हा मला प्रकर्षानी जाणवलं ते मूळ भाषेतलं कथन आणि अनुवादित कथन यातला फरक!
अनुवाद करताना बरेचदा बंधनं येतात. मूळ भाषेतला एखाद्या शब्दाचा, वाक्यरचनेचा अनुवाद कधीतरी चपखल प्रतिशब्द न मिळाल्यामुळे फापटपसारा वाटू शकतो. तर कधी मूळ रूप आणि भावना बाजुला पडतात.

आज पासून पुन्हा एकदा मी जपानीतुन "मादोगीवा नो तोत्तोचान" वाचायला सुरुवात केल्ये. वाचनानी गती अजुन घेतली नाहीये. पण जपानी भाषेचा खास लहेजा अनुभवायला, फक्त जपानीतच चपखल बसणारे शब्द पुन्हा वाचायला, अनुभवायला मजा येत्ये. त्या बद्दलचा अनुभव लिहायला किल्ली बसल्ये. लवकरच त्याबद्दल लिहायला नक्की आवडेल.